Caroline/ maart 19, 2018/ Psychologie/ 0 comments

Veel mensen denken bij hoogbegaafden aan mensen die volledig slagen in hun leven en alles voor hun voeten geworpen krijgen. Veel hoogbegaafden hebben nochtans geen diploma behaald en hebben moeite om een job vast te houden. Hoe kan dit toch? Onze maatschappij is gemaakt voor de gemiddelde mens en iedereen die buiten de norm valt heeft moeite om mee te draaien.

Wist je trouwens dat hoogbegaafdheid een even grote afwijking is van de norm als een mentale beperking? Net zoals mensen met een mentale beperking een andere aanpak behoeven is dit ook het geval voor hoogbegaafden, maar we gaan jammer genoeg er te vaak van uit dat deze kinderen, jongeren en volwassenen perfect hun eigen boontjes kunnen doppen. Zoals elke vaardigheid moet ook het brein gebruikt en getraind worden om het maximale terug te kunnen geven aan de maatschappij. Waarom dit talent verloren laten gaan?

Hoogbegaafde leest een boek

Hoogbegaafdheid gaat altijd gepaard met een immense nieuwsgierigheid en leergierigheid

Hoogbegaafdheid is een manier van in het leven staan

Volgens Exentra bestaat hoogbegaafdheid uit 2 essentiële onderdelen: een zijnsluik en een denkluik. De meeste mensen kunnen zich wel een beeld vormen bij het denkluik waaronder het hoog IQ valt, de creativiteit om out-of-the-box te denken en een hoge motivatie. Het dierenriemteken dat het meest out-of-the-box kan denken is de Waterman en de Boogschutter heeft een hoge motivatie. Hierdoor worden beide tekens vaak met hogere intelligentie geassocieerd. Deze drie eigenschappen zorgen bij hoogbegaafden voor een extreme leergierigheid en honger naar kennis.

Het zijnsluik van hoogbegaafdheid

Het zijnsluik omvat een aantal kenmerken die we meestal niet zo gemakkelijk koppelen met hoogbegaafdheid. Doordat hoogbegaafden een versterkt bewustzijn hebben merken zij meer zaken op. Ze hebben een sterk rechtvaardigheidsgevoel waardoor ze eerlijkheid en authenticiteit hoog in het vaandel dragen. Er is een sterke focus op wat eerlijk is en of de ander nakomt wat er afgesproken is.

Wees je bewust dat je door een hoogbegaafde steeds wordt getest op jouw integriteit: “Doe jij wel wat jij beweert te doen?” Aangezien hoogbegaafden met een sterk denkvermogen complexe situaties doorzien hebben ze een neus voor opportuniteiten en hiaten. Daarnaast zijn ze ook erg gevoelig voor dubbele bodems en allergisch aan mensen die A zeggen, maar B denken of voelen. Als dit laatste voorkomt dan volgt bijna altijd een grote vertrouwensbreuk vanuit de hoogbegaafde in kwestie.

Hoogbegaafden zijn ook geneigd om een opdracht complexer te maken dan bedoeld, waardoor ze soms prematuur opgeven of zelfs helemaal niet beginnen uit angst hun verwachtingen niet waar te maken. Vaak gaan ze je dan nog eens overladen met 20.000 argumenten waarom het een goed idee is het plan niet aan te vatten. Dit maakt het vaak lastig voor hen om uit dit patroon te kunnen stappen omdat anderen niet door hebben welke drijfveren er onder hun gedrag zitten en de argumenten als valide beschouwen.

Hoogbegaafdheid is een pad vol spinnenwebben

Door de neiging om de lat hoog te leggen en de aandacht voor details, kunnen veel hoogbegaafden vastlopen

Extra intelligentie: ander labeltje, gelijkaardig verhaal

Willem Kuipers en Annelien van Kempen brachten een boek uit met gereedschap voor extra intelligente mensen. Extra intelligentie lijkt op veel punten op hoogbegaafdheid, maar focust nog minder op het IQ en meer op bepaalde gedragsmatige kenmerken. Voor hen bestaat extra intelligentie uit 5 kenmerken:

  1. Intellectueel vaardig
  2. Structureel zeer nieuwsgierig
  3. Grote behoefte aan autonomie
  4. Grenzeloos en mateloos in het najagen van interesses
  5. Emotionele onzekerheid plus intellectuele zelfverzekerdheid

Zij beschrijven extra intelligente mensen als intens, gedreven en complex. Het zijn mensen die zich ongewoon sterk kunnen concentreren en een onuitputtelijke energie hebben om te ondernemen. Ze slagen erin om razendsnel informatie uit verschillende domeinen op te nemen, te analyseren en te synthetiseren waardoor er een breed spectrum aan interesses ontstaat. Deze mensen hebben een extreme mate van zelfsturing en zijn erg volhardend door een innerlijke drijvende kracht.

Het fijne aan de theorie van Kuipers & van Kempen is dat zij de extraintelligenten indelen in 4 temperamenten: ambachtsmensen, hoeders, idealisten en rationalisten. Deze 4 temperamenten kunnen gelinkt worden met de 4 elementen uit de natuurgeneeskunde (aarde, lucht, vuur en water).

Ambachtsmensen

Zo zullen ambachtsmensen met beide voeten op de grond staan, wat duidt dat het aardetypes zijn. Hun handelen is eerder pragmatisch en ze zijn goed in fysiek werk met vaardige handen. Deze mensen leven sterk in het hier en nu.

Zij excelleren als ze schoonheid kunnen creëren, alles tegelijk kunnen doen en kunnen genieten van grenzeloos vakmanschap. Door onmiddellijke en adequate acties en een gedurfde omgang met risico’s komen zij op een evenwichtige manier tot de beste versie van zichzelf. Eigenlijk zien we hier dat het aarde-element tevens wordt aangevuld met luchtkenmerken om tot een evenwicht te komen.

Hoeders

De hoeders zijn de watertypes uit de natuurgeneeskunde en zij hechten veel belang aan ergens bij te horen. Het is voor hen super om vertrouwen te krijgen van een groep en ze hechten veel belang aan maatschappelijke relevantie. Er is een bepaalde focus op het verleden, wat ook een trek is die we bij het waterteken Kreeft ervaren. Vaak zijn ze goed in het volgen en bedenken van regels, procedures, schema’s en dergelijke.

Deze mensen excelleren als ze een structuur kunnen creëren waarin rekening wordt gehouden met de behoeften van iedereen. Zij bereiken de top door middel van deskundigheid en betrouwbaarheid en hechten belang aan respectabele tradities. Als ze zich met een groep verbonden hebben gaan ze er alles aan doen om bij te dragen aan het voortbestaan van deze en kan er een onwankelbaar plichtsgevoel zijn. Aangezien het waterteken vaak nogal passief kan zijn, zien we hier een aantal vuurkenmerken naar boven komen waardoor deze hoeders tot een evenwichtige persoonlijkheid komen.

Idealisten

De idealisten zou ik als vuurtypes benoemen aangezien zij heel sterk ruimte willen maken voor de eigen en andermans authenticiteit. Het zijn wereldverbeteraars die veel bezig zijn met hun visie op de toekomst en de diepere betekenis van hun eigen en andermans denken, voelen en handelen. Hun grootste wens is dat iedereen zich op een manier mag ontwikkelen die het best bij hun eigen persoonlijkheid past.

Deze mensen komen tot excellentie door het leggen van diepgaand, helend contact en brengen harmonie bij tegenstrijdigheid. Als zij in een onbegrensd vertrouwen kunnen gaan staan van hun eigen intuïtie dan zien we deze mensen openbloeien. Er dient een focus te liggen op vrede en rechtvaardigheid en een streven naar doorbraken in persoonlijke ontwikkeling. We zien bij deze types dus excellentie als de vuurenergie wordt aangevuld met een deel positieve waterkenmerken.

Rationalisten

De laatste categorie zijn de rationalisten of de luchttypes. Deze hebben de neiging om logica in te zetten als een heel belangrijk hulpmiddel. De ratio is een belangrijk hulpmiddel waardoor ze competente schakers zijn in mentaal complexe situaties. Ze bepalen hun doelen strategisch en zoeken naar de weg met de minste weerstand om hierop af te gaan.

Rationalisten ontwikkelen een gevoel van intelligentie door hun luchtelement te combineren met aardekenmerken waardoor ze iets meer voet aan de grond krijgen. Zo hebben ze de mogelijkheid hun kennis te bundelen tot een nieuwe veelomvattende theorie en inconsistente theorieën te ontmaskeren. In combinatie met aarde komen ze tot een ultieme efficiëntie en kunnen ze kalm en objectief blijven doorgaan ongeacht de omstandigheden. Er ontstaat een mentaal evenwicht doordat het luchtelement in de structuur van aarde wordt gegoten.

Als je graag meer wilt lezen over deze onderwerpen kan ik je het boek “Meer dan intelligent” aanraden van Tessa Kieboom en het boek “Verleid jezelf tot excellentie! Gereedschap voor extra intelligente mensen” door Willem Kuipers en Annelien van Kempen. Herken jij jezelf in bovenstaande beschrijvingen of heb je (bijkomende) vragen naar aanleiding van deze blog? Weet dat je steeds een commentaar mag achterlaten via de commentarensectie hieronder. Ik kom persoonlijk terug op jullie berichtjes.

Share this Post

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.